vpn چیست و چگونه کار میکند؟ | معرفی انواع VPN

VPN مخفف Virtual Private Network  مثل یک فیلتر محافظتی عمل می‌کند تا هنگام اتصال به اینترنت یک اتصال امن و محافظت‌شده داشته باشید. هنگام اتصال به VPN، آدرس آی‌پی شما از طریق سرور ارائه‌دهنده‌ وی پی ان مخفی و بازنویسی می‌شود. بر اساس گزارش Forbes، حدود ۳۱٪ از کاربران اینترنت سراسر جهان از VPN استفاده می‌کنند. در این مقاله، بررسی خواهیم کرد که VPN چیست و چه کاربردی دارد. همچنین ویژگی بهترین VPN برای انتخاب را نیز خواهیم گفت. 

vpn چیست؟ معرفی شبکه خصوصی مجازی 

VPN یا همان شبکه خصوصی مجازی (Virtual Private Network) سرویسی است که بین دستگاه شما و یک سرور امن در اینترنت، کانالی رمزگذاری‌شده ایجاد می‌کند. این کانال باعث می‌شود اطلاعات شخصی، آدرس IP و فعالیت‌های آنلاین شما از دید دیگران پنهان بماند و در عین حال بتوانید بدون محدودیت به تمام سایت‌ها و سرویس‌ها دسترسی داشته باشید. به زبان ساده‌تر، وقتی VPN روشن است، هیچ‌کس نمی‌تواند بفهمد کجا هستید، چه سایتی را باز می‌کنید یا چه اطلاعاتی رد و بدل می‌کنید.

vpn مخفف چیست؟ 

VPN از سه بخش تشکیل شده است:

•  Virtual (مجازی): در این اتصال خبری از کابل یا سخت‌افزار فیزیکی نیست، همه چیز به‌صورت مجازی انجام می‌شود.
•  Private (خصوصی): یعنی فقط شما و سرور VPN به اطلاعات ردوبدل‌شده دسترسی دارید و هیچ فرد یا سازمانی نمی‌تواند آن را ببیند.
• Network (شبکه): دستگاه شما و سرور VPN با هم در یک شبکه امن کار می‌کنند تا ارتباطی پایدار و رمزگذاری‌شده بسازند.

انواع VPN چیست؟ معرفی ۳ نوع پرکاربرد

تا این قسمت فهمیدیم Vpn چیست و انواع آن را در این بخش بررسی می‌کنیم. ۳ نوع مختلف از vpn وجود دارد که متناسب با نیازتان می‌توانید از آن استفاده کنید. 

۱. Remote Access VPN (یا Client-to-Site VPN)

یکی از رایج‌ترین انواع وی پی ان، «Remote Access» است که به کاربران خارج از دفتر این امکان را می‌دهد تا از طریق دستگاه شخصی خود به شبکه سازمان یا سروری از راه دور متصل شوند. برای اتصال، کافی است اطلاعات ورود خود را در صفحه لاگین وارد کنید تا از طریق مرورگر یا نرم‌افزار اختصاصی VPN به شبکه وصل شوید. برخی سرویس‌ها اپلیکیشن دسکتاپ یا موبایل مخصوص دارند که کاربر از طریق آن می‌تواند با چند کلیک ساده وارد شبکه شده، بین سرورها جابه‌جا شود یا تنظیمات امنیتی را تغییر دهد.

این VPN برای کاربران زیر مناسب است:

• دسترسی کارمندان دورکار به فایل‌ها و منابع داخلی شرکت
• وب‌گردی با ردپای دیجیتالی کمتر برای کاربران 

۲. Site-to-Site VPN

شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ که چند شعبه یا دفتر در نقاط مختلف دارند، از Site-to-Site VPN استفاده می‌کنند. این نوع VPN مثل پلی بین شبکه‌های داخلی (LAN) چند موقعیت جغرافیایی مختلف عمل می‌کند و آن‌ها را در قالب یک شبکه خصوصی به هم متصل نگه می‌دارد. این ساختار باعث می‌شود کارکنان هر شعبه بتوانند با امنیت کامل به منابع داخلی شرکت دسترسی داشته باشند.

هاست اختصاصی وردپرس

شروع از ماهانه 80 هزار تومان

خرید هاست

انواع Site-to-Site VPN

• Intranet VPN: برای اتصال چند شعبه از یک سازمان به هم مورداستفاده قرار می‌گیرد؛ برای مثال، دفاتر تهران، شیراز و مشهد که باید در یک شبکه داخلی امن با هم کار کنند.
• Extranet VPN: برای اتصال بین دو یا چند سازمان مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ برای مثال، بین یک شرکت و تامین‌کنندگان یا شرکای تجاری‌اش. در این حالت، هر سازمان می‌تواند میزان دسترسی طرف مقابل را تنظیم کند تا فقط بخشی از منابع به اشتراک گذاشته شود.

به دلیل پیچیدگی و مقیاس بزرگ، این نوع VPN برای شرکت‌های بزرگ و بین‌المللی مناسب است، نه کاربران خانگی.

۳. Mobile VPN

با گسترش استفاده از گوشی‌های هوشمند، Mobile VPNها به‌سرعت محبوب شدند. همان امکانات VPNهای دسکتاپ را ارائه می‌دهند، با این تفاوت که مخصوص استفاده در موبایل طراحی شدند. مزیت اصلی آن‌ها این است که حتی هنگام قطع و وصل شدن اینترنت، تغییر از وای‌فای به داده موبایل یا جابه‌جایی بین شبکه‌ها، اتصال شما را حفظ می‌کنند و امنیت همچنان برقرار می‌ماند.

این VPN برای کاربران زیر مناسب است:

• استفاده شخصی کاربران 
• محافظت از داده‌های شخصی در وای‌فای‌های عمومی 

VPN چگونه کار می کند؟ 

وقتی شما به یکی از سرورهای VPN متصل می‌شوید، سرور ابتدا هویت کاربر را تایید می‌کند و سپس یک تونل رمزگذاری‌شده میان دستگاه شما و سرور ایجاد می‌کند. تمام داده‌هایی که از این تونل عبور می‌کنند به‌صورت کدهای غیرقابل‌خواندن درمی‌آیند. فقط سرور VPN که کلید رمزگشایی را دارد، آن‌ها را می‌تواند دوباره به داده‌های قابل‌خواندن تبدیل کند. در نهایت، سرور اطلاعات رمزگشایی‌شده را با یک آی‌پی جدید به وب‌سایتی که قصد دارید به آن متصل شوید، ارسال می‌کند.

البته همه‌چیز به این سادگی نیست؛ امنیت و سرعت این فرآیند بستگی به پروتکل VPN دارد. پروتکل در واقع همان «موتور» پشت پرده‌ VPN است؛ مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها که مشخص می‌کند رمزگذاری و ارسال داده‌ها چطور انجام شود. هرچه پروتکل قوی‌تر باشد، امنیت و آرامش خیال شما هم بیشتر است.

سرور مجازی ارزان

شروع از ماهانه 100 هزارتومان

خرید سرور

عکس

انواع پروتکل های امنیتی vpn چیست؟ ۶ پروتکل مهم

در ادامه با محبوب‌ترین و پرکاربردترین پروتکل‌های VPN آشنا شوید:

۱. پروتکل OpenVPN

این پروتکل را می‌توان استاندارد طلایی در دنیای VPN دانست. با رمزگذاری بسیار قوی ۲۵۶ بیتی، تونل امن SSL/TSL و متن‌باز بودن، خیال شما را از امنیت داده‌ها راحت می‌کند. چون متن کد آن در دسترس عموم است، هیچ شرکت یا فردی نمی‌تواند در پشت‌صحنه اطلاعات شما را بفروشد یا سوءاستفاده کند.

۲. پروتکل SSTP

پروتکلی مخصوص ویندوز با پشتیبانی رسمی مایکروسافت است. رمزگذاری قوی ۲۵۶ بیتی و استفاده از SSL/TSL باعث شده انتخاب اول کاربران ویندوز باشد.

۳. پروتکل IKEv2 / IPSec

ترکیب سرعت و پایداری را در این پروتکل می‌بینید. حتی وقتی بین وای‌فای و اینترنت موبایل جابه‌جا می‌شوید، این پروتکل اتصال VPN را حفظ می‌کند. بهترین انتخاب برای گوشی‌ها و لپ‌تاپ‌هایی است که مدام بین شبکه‌ها تغییر می‌دهند.

۴. پروتکل L2TP / IPSec

نسل بعدی PPTP است که با کمک IPSec امنیت بیشتری دارد. نصب ساده و سازگار با ویندوز از ویژگی‌های این پروتکل است، اما در مقایسه با گزینه‌های جدیدتر، کمی قدیمی محسوب می‌شود.

۵. پروتکل PPTP

یکی از اولین پروتکل‌های VPN است که دیگر امنیت لازم را ندارد. هنوز هم در بعضی VPNهای رایگان دیده می‌شود، اما برای حفاظت واقعی به هیچ وجه پیشنهاد نمی‌شود.

سرور مجازی ویندوز

Remote Access & Full Admin

خرید سرور مجازی

۶. پروتکل WireGuard

این پروتکل ستاره‌ نوظهور دنیای VPN است. با ساختار ساده‌تر، سرعت بالاتر، رمزگذاری مدرن و کد متن‌باز، در حال تبدیل شدن به استاندارد آینده‌ VPNهاست.

رمزگذاری فقط بخشی از ماجراست. بخش دیگر و شاید جذاب‌تر، پنهان کردن آی‌پی واقعی شماست. وقتی به سرور VPN متصل می‌شوید، سیستم به شما یک آی‌پی جدید اختصاص می‌دهد. این آی‌پی ممکن است میان چند کاربر مشترک باشد تا ردگیری فعالیت‌های شخصی غیرممکن شود. به این ترتیب، کسی نمی‌تواند آی‌پی اصلی شما را ببیند یا موقعیت جغرافیایی‌تان را شناسایی کند. هر چه یک VPN سرورهای بیشتری در کشورهای مختلف داشته باشد، گزینه‌های بیشتری برای انتخاب آی‌پی و موقعیت مجازی خواهید داشت.

یک VPN خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

حالا که با مزایای VPN و انواع پروتکل‌های آن آشنا شدید، وقتش رسیده بدانیم چه چیزی یک VPN را خوب و قابل اعتماد می‌کند. در بازار داغ خرید انواع ابزارهای تغییر آی‌پی، سرویس‌های زیادی وجود دارند، اما فقط بعضی از آن‌ها امنیت واقعی و آرامش خاطر را برایتان فراهم می‌کنند. اگر می‌خواهید انتخاب درستی داشته باشید، به ویژگی‌های زیر دقت کنید:

۱. پروتکل‌های قوی و رمزگذاری استاندارد

اولین و مهم‌ترین ویژگی هر VPN، امنیت است. به دنبال سرویس‌هایی باشید که از رمزگذاری ۲۵۶ بیتی استفاده می‌کنند. این سطح از رمزگذاری همان سطحی است که بانک‌ها و ارتش‌ها برای محافظت از داده‌هایشان به کار می‌برند.

پروتکل‌های قدیمی مثل L2TP/IPSec محدودیت دارند،  پروتکل‌هایی مثل PPTP نیز دیگر منسوخ شده‌اند. در مقابل، سراغ VPNهایی بروید که از پروتکل‌های مدرن و امن مثل OpenVPN، SSTP، IKEv2/IPSec یا WireGuard پشتیبانی می‌کنند.

۲. محافظت از آدرس IP

یکی از اصلی‌ترین دلایل استفاده از VPN، ناشناس ماندن در فضای آنلاین است. یک سرویس خوب باید بتواند آی‌پی شما را تغییر داده یا در قالب آی‌پی مشترک (Shared IP) بین چند کاربر قرار دهد تا شناسایی‌تان غیرممکن شود. همچنین امکان تغییر سریع سرور و انتخاب موقعیت جغرافیایی دلخواه، ویژگی مهمی است که باعث می‌شود بتوانید از هر جای دنیا به محتواهای محدودشده دسترسی پیدا کنید.

۳. سرورهای متعدد در نقاط مختلف جهان

تعداد و موقعیت سرورهای یک VPN تاثیر زیادی بر سرعت و پایداری اتصال دارد. اگر سرویس فقط چند سرور محدود داشته باشد، احتمالا با کندی مواجه می‌شوید. یک VPN حرفه‌ای باید سرورهای زیادی در کشورهای مختلف داشته باشد. هرچه سرورها بیشتر باشند، سرعت بالاتر می‌رود.

۴. سیاست «عدم ذخیره لاگ» (Zero-log Policy)

فراموش نکنید حتی اگر از دید بقیه مخفی باشید، در تئوری VPN شما می‌تواند همه چیز را ببیند. به همین دلیل باید فقط سراغ سرویس‌هایی بروید که شفافیت کامل در سیاست حفظ حریم خصوصی دارند. یک VPN واقعی با سیاست بدون لاگ، فقط اطلاعات اولیه مثل ایمیل، روش پرداخت و سرور انتخابی شما را نگه می‌دارد اما هیچ‌وقت داده‌هایی مثل وب‌سایت‌های بازدیدشده، آی‌پی اصلی یا مدت زمان اتصال را ذخیره نمی‌کند.

۵. قابلیت Kill Switch

فرض کنید اتصال VPN ناگهان قطع شود؛ در این حالت آی‌پی واقعی‌تان فورا آشکار می‌شود. قابلیت Kill Switch دقیقا برای جلوگیری از همین اتفاق طراحی شده است. به محض قطع شدن VPN، ارتباط اینترنت شما را قطع می‌کند تا هویتتان در امان بماند.

۶. پشتیبانی کامل از موبایل

اتصال به وای‌فای‌های عمومی (مثل کافه‌ها یا فرودگاه‌ها) یکی از پرخطرترین حالت‌های استفاده از اینترنت است.
یک VPN خوب باید نسخه‌ مخصوص موبایل داشته باشد و از پروتکل‌هایی مثل IKEv2/IPSec پشتیبانی کند تا اتصال شما حتی در زمان جابه‌جایی بین وای‌فای و اینترنت موبایل، امن باقی بماند.

۷. گزینه‌های پیشرفته احراز هویت

امنیت واقعی فقط با رمز عبور تامین نمی‌شود. یک VPN حرفه‌ای باید از احراز هویت چندمرحله‌ای (MFA) پشتیبانی کند؛ برای مثال، تایید ورود از طریق اپلیکیشن موبایل یا حتی کلید امنیتی فیزیکی (USB Security Key) برای کاربران حساس‌تر از جمله راه‌های احراز هویت چند مرحله‌ای است.

۸. پشتیبانی قوی از مشتریان

حتی بهترین سرویس‌ها هم ممکن است گاهی به مشکل بخورند. یک ارائه‌دهنده‌ معتبر باید تیم پشتیبانی پاسخگو، حرفه‌ای و در دسترس داشته باشد تا در هر ساعت از شبانه‌روز بتوانید مشکل‌تان را مطرح کنید.

۹. نسخه پریمیوم، نه رایگان

واقعیت ساده است: VPN رایگان، امنیت واقعی ندارد. سرویس‌های رایگان معمولا داده‌های شما را ذخیره کرده و به تبلیغ‌دهندگان می‌فروشند. با انتخاب یک VPN پولی و معتبر، از فناوری قوی، زیرساخت امن و پشتیبانی حرفه‌ای بهره‌مند می‌شوید.

کاربرد وی پی ان چیست؟ ۴ کاربرد اصلی VPN

حالا که فهمیدیم Vpn چیست و چگونه کار میکند، سراغ کاربردهای آن می‌رویم.

۱. استفاده ایمن از اینترنت عمومی

خیلی از ما عادت کردیم در کافه خبرها را دنبال کنیم، در فروشگاه ایمیل چک کنیم یا با گوشی وارد حساب بانکی شویم. این نوع فعالیت‌ها وقتی روی وای‌فای عمومی انجام می‌شوند، بسیار آسیب‌پذیرند. با VPN، تمام داده‌های شما رمزگذاری می‌شوند و حتی روی شبکه‌های ناامن هم امنیت اطلاعات و دستگاه شما حفظ می‌شود.

۲. حفظ حریم خصوصی در جستجوهای اینترنتی

ISPها (ارائه‌دهندگان اینترنت) و مرورگرها معمولا تاریخچه جستجوهای شما را برای تبلیغات دنبال می‌کنند. به‌عنوان مثال، جستجو درباره‌ «خرید سرور ابری» ممکن است شما را به هدف تبلیغات خدمات دهندگان ابری تبدیل کند. VPN مانع سوءاستفاده از داده‌های شما شده و تاریخچه جستجوهایتان را خصوصی نگه می‌دارد.

۳. دسترسی جهانی به سرویس‌های استریم

ممکن است به دلیل تحریم یا قوانین ملی، سرویس‌های استریم پولی که در‌ آن اشتراک دارید در دسترس نباشند. با VPN می‌توانید آی‌پی خود را به کشور دلخواه تغییر دهید و بدون محدودیت به برنامه‌ها و فیلم‌های مورد علاقه‌تان دسترسی پیدا کنید.

۴. محافظت از هویت آنلاین

VPN شما را ناشناس نگه می‌دارد و از ردیابی فعالیت‌هایتان در فضای دیجیتال جلوگیری می‌کند. نظرات، پیام‌ها و گفتگوهای شما با دیگران امن می‌مانند. البته به شرطی که از هویت واقعی خود در شبکه‌های اجتماعی استفاده نکنید.

اگر می‌خواهید تجربه‌ای امن‌تر و بدون محدودیت از اینترنت داشته باشید، سرور مجازی وان پلتفرم گزینه‌ای حرفه‌ای است. با VPS، اتصال شما همواره پایدار و آی‌پی شما ثابت خواهد بود.

نگاهی سریع بر مزایا و معایب vpn 

مزایای VPN چیست؟

تا این قسمت متوجه شدیم هنگام اتصال به وی پی ان، داده‌های آنلاین ما سراسر رمزگذاری شده و از دسترسی افراد ناشناس یا هکرها جلوگیری می‌کند. در این بخش، نگاهی بر مزایای وی پی ان خواهیم داشت.

۱. رمزگذاری قوی و امنیت بالا

وقتی از VPN استفاده می‌کنید، اطلاعات شما در قالب رمزهایی پیچیده منتقل می‌شود که فقط با یک کلید خاص قابل خواندن هستند. 

۲. پنهان کردن موقعیت مکانی

VPN مثل یک واسطه بین شما و اینترنت عمل می‌کند. وقتی به سرور کشوری دیگر متصل می‌شوید، وب‌سایت‌ها تصور می‌کنند شما از همان کشور وارد شدید.

۳. دسترسی به محتوای منطقه‌ای و محدودشده

احتمالا برایتان پیش آمده که بخواهید به فیلم، سایت یا سرویسی دسترسی پیدا کنید اما پیام «در کشور شما در دسترس نیست» ببینید. اینجاست که VPN نجات‌بخش می‌شود. با اتصال به سرور یک کشور دیگر، موقعیت مجازی شما تغییر می‌کند و به محتوای مخصوص آن منطقه می‌توانید دسترسی پیدا کنید.

۴. انتقال امن داده‌ها برای کار از راه دور

اگر از خانه یا خارج از شرکت کار می‌کنید، احتمالا باید به فایل‌ها و سرورهای داخلی شرکتتان دسترسی داشته باشید. اتصال VPN با رمزگذاری قوی و مسیر امن، خطر نشت یا سرقت داده‌ها را به حداقل می‌رساند و اجازه می‌دهد با اطمینان به شبکه داخلی شرکت وصل شوید.

معایب VPN چیست؟

هیچ فناوری بدون نقطه‌ضعف نیست و VPN هم چالش‌هایی دارد که باید آن‌ها را بدانید. 

۱. کاهش سرعت اینترنت

به دلیل فرآیند رمزگذاری و مسیر طولانی‌تر داده‌ها (از طریق سرور VPN)، سرعت اینترنت ممکن است کمی کاهش پیدا کند. البته در سرویس‌های باکیفیت این افت سرعت ناچیز است.

۲. ناسازگاری با برخی وب‌سایت‌ها

برخی از سایت‌ها و سرویس‌ها (مثل نتفلیکس یا پلتفرم‌های بانکی) دسترسی از IPهای شناخته‌شده‌ VPN را مسدود می‌کنند. با این حال، سرویس‌های حرفه‌ای VPN معمولا راه‌حل‌هایی برای رفع این محدودیت‌ها دارند.

۳. هزینه اشتراک

VPNهای امن و قابل‌اعتماد معمولا رایگان نیستند. برای داشتن اتصال پایدار، رمزگذاری قوی و پشتیبانی حرفه‌ای باید اشتراک ماهانه یا سالانه تهیه کنید.

به جای مواجهه با محدودیت‌ها و افت سرعت VPN، می‌توانید از خدمات سرور مجازی وان پلتفرم استفاده کنید. خرید سرور مجازی امکان اتصال پایدار، آی‌پی اختصاصی و تجربه کاربری سریع‌تر را فراهم می‌کند. 

آیا استفاده از وی پی ان امن است؟ 

حتی اگر از قوی‌ترین پروتکل‌ها هم استفاده کنید، باید بدانید که هیچ نوعی از VPN امنیت صددرصدی و نفوذناپذیر ارائه نمی‌دهد. VPN ابزار قدرتمندی است، اما جایگزین کامل برای سایر روش‌های امنیتی نیست؛ برای مثال VPN نمی‌تواند جلوی ویروس‌ها یا بدافزارها را بگیرد. تبلیغ‌کنندگان ممکن است با وجود اینکه نمی‌توانند رفتار آنلاین شما را ردیابی کنند، همچنان از کوکی‌های مرورگر برای نمایش تبلیغات استفاده کنند. همچنین مثل هر نرم‌افزار دیگری، VPN هم ممکن است دچار باگ یا آسیب‌پذیری امنیتی شود؛ به همین دلیل، همیشه باید برنامه‌ خود را به‌روز نگه دارید.

جمع‌بندی: چرا باید از VPN استفاده کنیم؟

اتصال VPN، پلی امن بین شما و اینترنت ایجاد می‌کند. با فعال بودن VPN، تمام داده‌های شما از درون یک تونل رمزگذاری‌شده عبور می‌کند. در این مقاله بررسی کردیم VPN چیست و انواع آن کدام است. همچنین به بررسی کاربرد، مزایا، معایب و ویژگی‌های بهترین VPN پرداختیم. چه بخواهید فقط از وای‌فای عمومی در کافه استفاده کنید، چه دنبال دسترسی آزاد به سرویس‌های بین‌المللی باشید، VPN بهترین سپر دیجیتال شماست. 

در نهایت، اگر امنیت، سرعت و ثبات اتصال برایتان از همه‌چیز مهم‌تر است، خرید سرور مجازی (VPS) از وان پلتفرم جایگزینی مطمئن‌تر از VPN خواهد بود. با خرید VPS، آی‌پی ثابت و اختصاصی خواهید داشت و دیگر نیازی نیست نگران مسدود شدن یا تغییر مداوم IP باشید.

سوالات متداول 

۱. آیا VPN می‌تواند جلوی هک شدن را بگیرد؟

VPN ارتباط شما را رمزگذاری کرده و دسترسی هکرها به داده‌ها را بسیار دشوار می‌کند، اما جایگزین آنتی‌ویروس یا فایروال نیست. برای محافظت کامل، باید از ابزارهای امنیتی مکمل هم استفاده کنید.

۲. آیا VPN باعث کند شدن اینترنت می‌شود؟

در بعضی موارد بله، چون داده‌ها از مسیر طولانی‌تری (از طریق سرور VPN) عبور می‌کنند اما درصورت استفاده از سرویس‌های حرفه‌ای با سرورهای متعدد و پروتکل‌های مدرن این افت سرعت را به حداقل می‌رسد.

۳. آیا می‌توان با VPN به نتفلیکس یا یوتیوب کشورهای دیگر دسترسی داشت؟

بله یکی از محبوب‌ترین کاربردهای VPN همین است. با تغییر IP به کشور دلخواه، می‌توانید به محتوای اختصاصی آن منطقه در سرویس‌های استریم دسترسی پیدا کنید.

۴. VPN رایگان بهتر است یا پولی؟

VPNهای رایگان امنیت پایین‌تری دارند، اطلاعات کاربران را ذخیره و حتی می‌فروشند. اگر حریم خصوصی و امنیت برایتان مهم است، همیشه سراغ VPNهای پولی و معتبر بروید که سیاست بدون لاگ (No-log Policy) دارند.