OTP یا رمز پویا مثل یک نگهبان الکترونیکی است که کلید ورود به تراکنشهای شما را هر ۶۰ ثانیه عوض میکند. به این ترتیب خیالتان از امنیت تراکنشهایتان راحت خواهد بود. برای فعال کردن OTP نیازی به مراجعه حضوری به بانک نیست. در این مقاله، انواع روشهای فعال سازی رمز پویا در بانکهای مختلف را بررسی میکنیم. با خواندن این مقاله پاسخ سوال «چگونه OTP را فعال کنیم» را خواهید فهمید.
رمز دوم یکبار مصرف پویا (OTP) چیست؟
رمز دوم یکبار مصرف (One-Time Password) یا به اختصار OTP و رمز پویا، یک کد امنیتی است که برای انجام تراکنش مالی اینترنتی توسط سیستمهای بانکی برای شما پیامک میشود. رمز OTP فقط برای مدت محدود فعال است و پس بازه زمانی یک دقیقهای منقضی میشود. همچنین فقط برای یک تراکنش مالی اعتبار دارد. به این ترتیب، حتی اگر کسی رمز دوم ثابت کارت شما را به دست آورد، تا زمانی که رمز پویای پیامک شده به شماره شما را نداشته باشد، کاری از پیش نخواهد برد.
چرا باید از رمز دوم یکبار مصرف یا رمز پویا استفاده کنیم؟
امروز دیگر برای استفاده از هر تراکنش مالی در هر بانکی نیاز به فعال سازی رمز یکبار مصرف دارید. از جمله مهمترین دلایلی که شما را ناچار به فعالسازی رمز یکبار میکند، موارد زیر را میتوان نام برد:
- بیاثر شدن سرقت و فیشینگ
رمز پویا هر ۶۰ ثانیه تغییر میکند. سارق حتی با داشتن اطلاعات ثابت کارت شما، به دلیل دسترسی نداشتن به موبایلتان نمیتواند تراکنش انجام دهد.
- جلوگیری از حملات Brute Force
درصورت اشتباه وارد کردن رمز پویا (معمولا تا ۳ بار)، کارت برای تراکنشهای اینترنتی مسدود میشود و سارق دیگر فرصتی برای حدس زدن رمز ندارد.
چگونه رمز پویا را با گوشی فعال کنیم؟ روشهای دریافت و فعالسازی رمز پویا
برای فعالسازی رمز دوم یا رمز یکبار مصرف پویا OTP بانکهای ایران معمولا چندین روش در اختیار کاربر قرار دادند. از جمله:
از طریق اپلیکیشنهای بانکی؛ امنترین روش فعال سازی رمز OTP
در این روش، نرمافزار مخصوص رمزساز بانک مربوطه را روی گوشی هوشمند خود نصب میکنید.طی هر بار درخواست شما، رمز ورود بهصورت آفلاین برایتان صادر میشود؛ برای مثال، در اپلیکیشن رمزنگار بانک ملت، شما میتوانید پس از فعالسازی در خودپرداز رمز پویا را از داخل اپلیکیشن دریافت کنید.
هاست اختصاصی وردپرس
شروع از ماهانه 80 هزار تومان
از طریق کدهای دستوری USSD؛ روش فعال سازی رمز OTP برای موبایلهای ساده
اگر امکان نصب اپلیکیشن را ندارید، بهسادگی میتوانید با کد دستوری یا کد USSD بانک مربوطه رمز پویای کارتتان را فعال کنید.
از طریق اینترنتبانک؛ فعال سازی رمز OTP بهصورت غیرحضوری
برخی بانکها مثل بانک مسکن یا پارسیان امکان فعال سازی رمز پویا را از داخل پنل اینترنت بانک خود فراهم کردند. به این ترتیب، شما میتوانید از طریق منوی داخل اینترنت بانک درخواست فعالسازی رمز یکبار مصرف دهید.
از طریق پیامک؛ رایجترین روش دریافت رمز OTP
در این روش، نیازی به نصب اپلیکیشن یا ورود به اینترنت بانک خود ندارید. کافیاست ابتدا از طریق خودپرداز یکبار مصرف را فعال کنید و هر بار با درخواست شما، رمز موردنیاز برایتان پیامک میشود.
دریافت رمز دوم پویا با کدهای دستوری برای هر بانک
درنظر داشته باشید فعال سازی رمز پویا برای اولین بار در اغلب بانکها نیازمند حداقل یک بار مراجعه به خودپرداز یا بانک است. کدهای دستوری که در جدول زیر میبینید، برای دریافت رمز بعد از انجام مراحل اولیه فعال سازی رمز OTP کاربرد دارد.
| نام بانک | کد دستوری دریافت رمز پویا (USSD) | روش پیامکی دریافت رمز پویا | توضیحات و نکات مهم |
| بانک ملی ایران | #۶۰*۷۳۷* | – | پس از شمارهگیری کد، گزینه ۴ (تولید رمز) را انتخاب کرده و رمز ۴ رقمی دلخواه خود را که در مرحله فعالسازی تعیین کردید، وارد کنید. |
| بانک ملت | – | ارسال ۴ رقم آخر کارت به ۳۰۰۰۳۳۰۳ | ابتدا باید از طریق خودپرداز یا سامانههای الکترونیک بانک ملت، نسخه پیامکی رمزنگار ملت را فعال کنید. |
| بانک تجارت | #۸۸*۷۸۸* | – | پس از شمارهگیری کد، گزینه ۳ (سامانه رمز پویا) و سپس ۴ (دریافت رمز پویا) را انتخاب کرده و رمز عبور ۵ رقمی که هنگام ثبتنام USSD تعیین کردید، وارد کنید. |
| بانک صادرات ایران | #۴*۵*۷۱۹* | در زمان خرید اینترنتی، روی گزینه «دریافت رمز پویا» کلیک کنید. | این کد شما را به بخش تولید رمز پویا در سامانه همبانک صادرات هدایت میکند. (نیاز به تعریف رمز ۴ رقمی در مرحله ثبتنام دارد.) |
| بانک سپه | #۶۳*۷۶۳* | ارسال پیامک با فرمت خاص به ۶۷۱۵۰۱۴ | مشتری با انتخاب گزینه ۱ (فعالسازی) و ورود کد ملی و شماره کارت، میتواند رمز را فعال کند. |
| بانک رفاه کارگران | #۷۱۳* | – | پس از شمارهگیری کد، گزینههای ۴ (رمز پویا کارت) و سپس ۱ (دریافت رمز) را انتخاب و رمز شخصی ۵ تا ۱۲ رقمی تعیین شده را وارد کنید. |
| بانک مسکن | – | ارسال ۴ رقم آخر کارت به ۱۰۰۰۲۵۱۶ | برای استفاده از این روش، ابتدا باید از طریق خودپرداز، فعالسازی رمز پویا نسخه پیامکی را انجام دهید. |
| بانک پاسارگاد | #۷۲۰* | – | پس از شمارهگیری کد، گزینه ۶ (رمز پویای کارت) را انتخاب کنید. پس از انتخاب کارت، رمز پویا به شماره موبایل شما پیامک خواهد شد. |
استفاده از کدهای دستوری (USSD) برای دریافت رمز پویا، روشی مطمئن برای کاربرانی است که به اینترنت دسترسی ندارند یا از گوشیهای غیرهوشمند استفاده میکنند.
چگونه بدون مراجعه به خودپرداز رمز پویا را فعال کنیم؟ آموزش مرحله به مرحله
برای فعال سازی رمز پویا بدون مراجعه حضوری به بانک یا خودپرداز شما میتوانید از روشهایی که در ادامه برای بانک موردنظرتان گفتیم، استفاده کنید. درنظر داشته باشید هر یک از این روشها ممکن است طی زمان توسط بانک تغییر کند؛ بنابراین بهتر است همیشه از سایت رسمی بانک موردنظرتان روال را دنبال کنید.
سرور مجازی ارزان
شروع از ماهانه 100 هزارتومان
بانک ملی ایران (استفاده از سامانه بام و اپلیکیشن ۶۰)
در پاسخ به این سوال که «چگونه رمز پویا بانک ملی را با گوشی فعال کنیم» بانک ملی ایران ترکیبی از سامانه بانکداری اینترنتی (بام) و اپلیکیشن رمزساز (۶۰) را پیشنهاد میدهد.
گام ۱: نصب اپلیکیشن
اپلیکیشن رمزساز «۶۰» بانک ملی را از سایت رسمی بانک دانلود و نصب کنید. پس از نصب، ثبتنام اولیه (وارد کردن شماره موبایل و کد پیامکی) را انجام دهید.
گام ۲: ورود به سامانه بام
با نام کاربری و رمز عبور خود وارد سامانه «بام» شوید.
گام ۳: فعالسازی در بام
از منوی «کارتها»، گزینه «فعالسازی رمز یکبار مصرف کارت» را انتخاب کنید. سپس کارت مورد نظر را انتخاب و نوع رمز (دوم) را تعیین کنید.
گام ۴: دریافت توکن و کد پیامکی
سامانه بام یک کد توکن (بخش دریافتی از دستگاه) را روی صفحه نمایش میدهد و همزمان یک کد فعالسازی (پیامکی) به موبایل شما ارسال میشود.
گام ۵: تکمیل در اپلیکیشن ۶۰
وارد اپلیکیشن ۶۰ شوید و گزینه اتصال کارت را انتخاب کنید.
سرور مجازی ویندوز
Remote Access & Full Admin
بانک ملت (استفاده از اینترنت بانک و اپلیکیشن رمزنگار ملت)
فعالسازی رمز پویا در بانک ملت بهصورت غیرحضوری از طریق اینترنت بانک انجام میگیرد.
گام ۱: نصب اپلیکیشن
اپلیکیشن «رمزنگار ملت» را دانلود و نصب کنید. یک رمز عبور ۶ رقمی برای ورود به اپلیکیشن تعیین کنید.
گام ۲: ورود به اینترنت بانک
وارد سامانه «اینترنت بانک ملت» شوید. نام کاربری و رمز عبور اینترنت بانک باید فعال باشد.
گام ۳: درخواست فعالسازی
از منوی «کارت »، گزینه «خدمات رمز» و سپس «فعالسازی رمزهای یکبار مصرف» را انتخاب کنید. سپس کارت مورد نظر را انتخاب کنید.
گام ۴: تولید QR کد
سیستم یک QR کد (بارکد تصویری) برای فعالسازی در اپلیکیشن رمزنگار ملت تولید میکند. این QR کد حاوی اطلاعات کارت شما برای اتصال به رمزساز است.
گام ۵: اسکن در رمزنگار
وارد اپلیکیشن «رمزنگار ملت» شوید، گزینه «افزودن کارت» را انتخاب و QR کد نمایش داده شده در اینترنت بانک را اسکن کنید. یک کد فعالسازی نهایی به موبایل شما پیامک میشود که باید در اپلیکیشن وارد کنید.
بانک سامان (استفاده از نتبانک و اپلیکیشن رمزینه)
بانک سامان این فرآیند را از طریق سامانه نتبانک (اینترنت بانک) خود پیادهسازی کرده است.
گام ۱: نصب اپلیکیشن
اپلیکیشن «رمزینه» بانک سامان را نصب کنید. یک رمز ۶ رقمی برای ورود به اپلیکیشن تعیین کنید.
گام ۲: ورود به نتبانک
با نام کاربری و رمز عبور خود وارد سامانه نتبانک سامان شوید.
گام ۳: فعالسازی رمز پویا
از منوی «مدیریت کارت»، گزینه «فعالسازی رمز دوم یکبارمصرف کارت» را انتخاب کنید. کارت مورد نظر را انتخاب و دکمه «افزودن کارت» را بزنید.
گام ۴: تولید QR کد
در این مرحله، سیستم یک QR کد اختصاصی تولید میکند.
گام ۵: اسکن در رمزینه
وارد اپلیکیشن «رمزینه» شوید. گزینه «اسکن کد تصویری (QR)» را انتخاب کرده و کد روی صفحه نتبانک را اسکن کنید. یک کد تایید ۴ رقمی پیامکی دریافت میکنید که باید آن را در اپلیکیشن وارد کنید.
بانک پاسارگاد (استفاده از موبایل بانک)
بانک پاسارگاد امکان فعالسازی رمز پویا را از طریق موبایل بانک فراهم کرده است.
گام ۱: نصب همراه بانک
اپلیکیشن «موبایل بانک پاسارگاد» را نصب کنید. البته باید قبلا نام کاربری و رمز عبور همراه بانک را از شعبه دریافت کرده باشید.
گام ۲: ورود به همراه بانک
وارد همراه بانک شوید.
گام ۳: فعالسازی رمز پویا
از منوی «سایر»، به بخش «عملیات کارت» بروید.
گام ۴: تایید فعالسازی
گزینه «فعال/غیرفعالسازی رمز یکبار مصرف کارت» را انتخاب کرده و برای کارت مورد نظر، وضعیت را به «فعال» تغییر دهید. رمز پویا از این به بعد از طریق منوی «رمز پویا» در همراه بانک یا کد دستوری #۷۲۰* قابل دریافت است.
بانک شهر (استفاده از اینترنت بانک و اپلیکیشن رمزنت)
گام ۱: نصب اپلیکیشن
اپلیکیشن «رمزنت» بانک شهر را دانلود و نصب کنید. برای ورود به اپلیکیشن، یک رمز امنیتی ۶ رقمی تعیین کنید.
گام ۲: ورود به اینترنت بانک
وارد سامانه اینترنت بانک شهر شوید.
گام ۳: درخواست فعالسازی
از منوی «کارت»، گزینه «فعالسازی رمز دوم یکبار مصرف» را انتخاب کنید.کارت مورد نظر را انتخاب کنید تا QR کد فعالسازی تولید شود.
گام ۴: اسکن در رمزنت
در اپلیکیشن رمزنت، دکمه «افزودن» را زده و QR کد نمایش داده شده در اینترنت بانک را اسکن کنید. یک کد فعالسازی نهایی به موبایل شما پیامک میشود که باید آن را در اپلیکیشن وارد و تایید کنید.
بانک تجارت (کد دستوری USSD)
بانک تجارت امکان فعالسازی بدون خودپرداز را از طریق کد دستوری فراهم کرده است.
گام ۱: شمارهگیری کد دستوری
کد #۸۸*۷۸۸* را شمارهگیری کنید.
گام ۲: ورود به منوی رمز پویا
گزینه ۳ (رمز پویا) را انتخاب کنید.
گام ۳: ثبت نام
گزینه ۱ (ثبت نام) را انتخاب کنید.
گام ۴: وارد کردن اطلاعات
شماره ۱۶ رقمی کارت و کد ملی خود را وارد کنید. رمز دوم ثابت کارت (اختیاری) نیز ممکن است در مراحل اولیه درخواست شود.
گام ۵: دریافت رمز
پس از تایید نهایی، با هر بار شمارهگیری مسیر فوق و انتخاب گزینه «دریافت رمز پویا»، رمز پویا از طریق پیامک برای شما ارسال میشود. این روش برای مشتریانی که گوشی هوشمند ندارند بسیار کاربردی است.
فعالسازی رمز پویا بانک صادرات (بدون خودپرداز)
شما میتوانید از طریق اپلیکیشن ریما (Rima) یا کد دستوری USSD اقدام کنید.
الف) از طریق اپلیکیشن ریما یا صاپ (برای گوشیهای هوشمند)
- دانلود: اپلیکیشن «ریما» را از وبسایت رسمی بانک صادرات (apps.bsi.ir/rima.html) دانلود و نصب کنید.
- ثبتنام: شماره موبایل خود را وارد کرده و با دریافت کد تایید از طریق پیامک، ثبتنام اولیه را در اپلیکیشن انجام دهید.
- دریافت رمز: پس از تکمیل مراحل، بدون نیاز به مراجعه به خودپرداز، میتوانید از داخل اپلیکیشن رمز پویا دریافت کنید.
ب) از طریق کد دستوری USSD (برای تمام گوشیها)
- شمارهگیری: کد *719# را با تلفن همراه خود شمارهگیری کنید.
- فعالسازی: از منوی باز شده، گزینه «خدمات رمز یکبار مصرف» یا شماره مربوط به آن را انتخاب کنید.
- ثبت کارت: شماره ۱۶ رقمی کارت و یک نام دلخواه ۴ کاراکتری (انگلیسی) را برای کارت خود انتخاب و ثبت کنید.
- دریافت رمز: از این پس، برای دریافت رمز پویا در هر تراکنش، کد *719*5# را شمارهگیری و رمز ۴ رقمی دلخواهی را که در مرحله ثبتنام تعیین کردید وارد کنید تا رمز یکبار مصرف به شما نمایش داده شود.
فعالسازی رمز پویا بانک کشاورزی (بدون خودپرداز)
بهترین و مطمئنترین روش فعالسازی رمز پویا برای بانک کشاورزی، استفاده از ترکیب اینترنت بانک و اپلیکیشن ریما است.
- ورود به اینترنت بانک: به سامانه اینترنت بانک بانک کشاورزی (ib.bki.ir) وارد شوید.
- درخواست فعالسازی: در قسمت خدمات یا تنظیمات مربوط به کارت، گزینه فعالسازی رمز پویا را انتخاب کرده و مراحل را تا مرحله دریافت کد فعالسازی دنبال کنید.
- دریافت کد فعالسازی: کد فعالسازی مورد نیاز، به شماره تلفن همراه شما که در بانک ثبت شده است، پیامک میشود.
- نصب اپلیکیشن ریما: اپلیکیشن «ریما» را از وبسایت رسمی بانک کشاورزی دانلود و نصب کنید.
- تکمیل فعالسازی: پس از نصب، اپلیکیشن را باز کرده و کد فعالسازی دریافت شده را وارد کنید تا فرآیند فعالسازی تکمیل شود.
چگونه OTP را غیر فعال کنیم؟
غیرفعالسازی رمز پویا نیز از همان مسیرهایی انجام میشود که برای فعالسازی آن استفاده کردید. باتوجه به بانکتان، میتوانید از طریق اینترنتبانک، موبایلبانک یا دستگاه خودپرداز این کار را انجام دهید.
۱. غیرفعالسازی رمز پویا از طریق اینترنتبانک یا موبایلبانک (روش غیرحضوری)
این روش سریعترین و راحتترین راه است:
- ورود به سامانه: وارد اینترنتبانک یا موبایلبانک خود شوید.
- یافتن منوی مربوطه: از بخشهای «مدیریت کارتها»، «خدمات رمز» یا «مدیریت رمز پویا» وارد شوید.
- انتخاب کارت و غیرفعالسازی: کارت مورد نظر را انتخاب کرده و گزینه «غیرفعالسازی رمز دوم یکبار مصرف» یا «بازگشت به رمز ایستا» را بزنید.
- تایید نهایی: معمولا یک پیام تایید روی صفحه یا از طریق پیامک برایتان ارسال میشود.
در بعضی بانکها (مثل بانک ملت و بانک ملی)، پس از غیرفعال کردن رمز پویا، گزینه «بازگشت به رمز دوم ثابت» غیرفعال است. یعنی تا زمانی که رمز پویا را دوباره فعال نکنید، امکان پرداخت اینترنتی با کارت را نخواهید داشت.
۲. غیرفعالسازی رمز پویا از طریق خودپرداز (ATM)
اگر دسترسی به موبایلبانک یا اینترنتبانک ندارید، از طریق دستگاه خودپرداز اقدام کنید:
- ورود به منوی رمز: کارت خود را وارد کنید و رمز اول را وارد کنید.
- انتخاب بخش خدمات رمز پویا: در منو، گزینه «عملیات رمز» یا «مدیریت رمز پویا» را انتخاب کنید.
- غیرفعالسازی: گزینه «غیرفعالسازی رمز دوم پویا» یا «بازگشت به رمز ایستا» (در صورت فعال بودن در بانک شما) را انتخاب و تایید کنید.
- پایان عملیات: رسید تأیید برای شما چاپ یا پیامک میشود.
نکته مهم و امنیتی
غیرفعال کردن رمز پویا یعنی تا زمانی که دوباره آن را فعال نکنید، خرید یا پرداخت اینترنتی نمیتوانید با کارت خود انجام دهید. بر اساس مصوبه بانک مرکزی، از سال ۱۳۹۸ به بعد، بیشتر بانکها دیگر از رمز دوم ثابت پشتیبانی نمیکنند. اگر هدف شما فقط تغییر دستگاه رمزساز یا شماره موبایل است، نیازی به غیرفعال کردن کامل رمز پویا ندارید. کافی است در اپلیکیشن بانک، از گزینه «انتقال رمز پویا به دستگاه جدید» یا «تغییر شماره همراه» استفاده کنید. این کار باعث میشود حساب شما غیرفعال نشود و تراکنشهای بانکیتان بدون وقفه ادامه پیدا کند.
جمعبندی؛ فعال سازی رمز یکبار مصرف بدون حضور در بانک
در این مقاله، فعال سازی رمز پویا (رمز دوم یکبار مصرف) را بهصورت کامل و مرحلهبهمرحله بررسی کردیم. یاد گرفتیم که چطور بدون مراجعه به خودپرداز و فقط با استفاده از روشهای غیرحضوری مانند کد دستوری USSD، اینترنتبانک و موبایلبانک، رمز پویا را فعال کنیم. همچنین با روشهای دریافت رمز برای هر بانک، نکات امنیتی مهم، و نحوه غیرفعالسازی رمز پویا نیز آشنا شدیم. پیشنهاد میکنیم همیشه از روشهای رسمی بانک موردنظرتان برای فعال کردن رمز یکبار مصرف استفاده کنید تا حساب شما از کلاهبرداریهای آنلاین ایمن بماند.
سوالات متداول
آیا فعالسازی رمز پویا رایگان است؟
بله، بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، فعالسازی و استفاده از رمز دوم یکبار مصرف (چه از طریق اپلیکیشن، چه پیامک و چه USSD) برای مشتریان رایگان است و بانکها مجاز به دریافت هیچگونه هزینهای نیستند.
اگر گوشی هوشمند نداشته باشم، چطور رمز پویا را فعال کنم؟
اگر گوشی هوشمند ندارید، روش کدهای دستوری USSD بهترین گزینه است. بانکهایی مانند تجارت و صادرات فعالسازی و دریافت رمز پویا را از طریق کد USSD امکانپذیر کردهاند.
رمز پویا چند ثانیه اعتبار دارد؟
رمز دوم یکبار مصرف (OTP) معمولاً ۶۰ ثانیه اعتبار دارد. پس از این زمان، رمز منقضی شده و برای انجام تراکنش باید رمز جدیدی درخواست کنید.
بعد از غیرفعال کردن رمز پویا، آیا میتوانم دوباره از رمز دوم ثابت استفاده کنم؟
خیر. براساس مصوبه بانک مرکزی، رمز دوم ثابت (ایستا) منسوخ شده است. با غیرفعال کردن رمز پویا، در اکثر بانکها دیگر امکان استفاده از رمز ثابت وجود ندارد و برای انجام تراکنشهای اینترنتی ملزم به فعالسازی مجدد رمز پویا خواهید بود.
آیا میتوانم رمز پویای یک کارت را روی چند گوشی فعال کنم؟
خیر. به دلایل امنیتی، هر حساب کاربری رمز پویا (توکن) فقط روی یک دستگاه فعال میشود. اگر نیاز به تغییر دستگاه دارید، باید ابتدا رمز پویا را از دستگاه قبلی غیرفعال کرده و سپس روی دستگاه جدید فعال کنید.
